Radovan Košutić (1866—1949)
Dobrodošli, Gost. Molim vas prijavite se ili se registrujte.
Stranice: 1   Idi dole
  Štampaj  
Autor Tema: Radovan Košutić (1866—1949)  (Pročitano 3374 puta)
0 članova i 1 gost pregledaju ovu temu.
Angelina
Administrator
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 6282



« poslato: Mart 13, 2013, 08:30:40 pm »

**

RADOVAN KOŠUTIĆ
(Ruma, 20.02.1866 — Opovo, 09.04.1949)

Košutić, Radovan, slavista, univerzitetski profesor

Otac Jovan bio je opančar, majka Aleksandra, rođ. Nikolić. Gimnazijsko školovanje započeo je u Sremskim Karlovcima, a završio u Novom Sadu (1885). Na Filozofskom fakultetu Bečkog univerziteta započeo je studije slovenskih jezika i književnosti (1885), a nastavio ih u Pragu (dva semestra), Krakovu (jedan semestar), Lavovu (tri semestra) i Sankt Peterburg (1889/1890). Diplomirao je u Beču 1890. Od jeseni 1890. tri godine, s kratkim prekidima, živeo je u Sankt Peterburgu, a zatim proveo osam meseci na studijama u Parizu (1893), posle čega je u Beogradu objavio prve naučne radove (o francuskoj književnosti). Katedru istočnih i zapadnih slovenskih jezika i književnosti na Beogradskom univerzitetu držao je 45 godina. U januaru 1895. postavljen je za "privremenog učitelja" (u rangu lektora) Velike škole za ruski, češki i poljski jezik i književnost, zatim za stalnog docenta Beogradskog univerziteta za jezike i književnosti istočnih i zapadnih Slovena (1905), za vanrednog profesora na Katedri istočnih i zapadnih slovenskih jezika (1919) i za redovnog profesora (1922). Penzionisan je 1936, ali je predavao ruski jezik na Filozofskom fakultetu kao honorarni redovni profesor do marta 1941, odnosno do juna 1941. kada ga je Komesarska vlada razrešila dužnosti. Rat je proveo u Beogradu, a posle rata preselio se u Opovo. Sa Milom, rođ. Prita, imao je sina Vladetu. Sahranjen je na Novom groblju u Beogradu.
 
Bio je dugogodišnji nastavnik i upravnik Slovenskog seminara na Beogradskom univerzitetu. Za predmete koje je predavao napisao je udžbenike i priručnike. Njegova Gramatika poljskog jezika (1898), uglavnom rađena po gramatici Adama Krinjskog, sadrži sistematska poređenja poljskog jezika sa srpskim i predstavlja početak i osnov kasnijih konfrontativnih proučavanja poljskog i srpskog jezika. Istovremeno, tim delom, a još više onima koja je kasnije napisao, nije samo započeo sinhronijska, konfrontativna proučavanja srpskog jezika u poređenju sa drugim slovenskim jezicima, nego je svojim metodom, koji je zvao diferencijalni metod, uveo u lingvističku metodologiju novi pristup opisima jezika, koji je približno pola veka kasnije u američkoj lingvistici, nezavisno od Košutićevog dela, nazvan kontrastivna analiza, odnosno kontrastivna lingvistika. Iako u svojim radovima nije pretresao teorijska pitanja, često izbegavajući i da definiše osnovne pojmove, u opisima poljskog, a pogotovu ruskog jezika, dao je i deskriptivni i teorijski doprinos proučavanjima slovenskih jezika. U Gramatici ruskog jezika II. Oblici (1914) sinhronijski opis jezika je dosledno razgraničen od istorijskih tumačenja, i dosta pažnje posvećeno razlikama između književnog i razgovornog ruskog jezika, čime su na suštinski način nagoveštena buduća funkcionalno-stilistička proučavanja ruskog jezika. Ova gramatika, koja je takođe dobila visoku ocenu u slavističkoj nauci svoga vremena, bila je i u drugoj polovini XX v. u širokoj upotrebi kao vodeći univerzitetski priručnik u srpskoj rusistici, ostavši nezaobilazni izvor u srpskoj rusističkoj gramatikografiji. Monografija Gramatika ruskog jezika. Glasovi. A. Opšti deo. Književni izgovor (1919) plod je njegovih dugogodišnjih proučavanja savremenog ruskog književnog jezika i samostalnog ispitivanja razgovornog jezika ruske inteligencije. To je bio najdetaljniji i izuzetno pouzdan opis ruskog književnog izgovora, pri čemu je prvi utvrdio niz osobina ruske fonetike koje su bile izmakle pažnji drugih fonetičara, zbog čega su se na to delo često oslanjali kasniji istraživači. U Primerima književnog jezika poljskog (1901) dao je dragocen priručnik za nastavu poljskog jezika. Izbor tekstova vrhunski je urađen i prema književnim i prema glotodidaktičkim kriterijumima, a prate ga podrobni i precizni jezički komentari i rečnik, koji, budući znatno više od udžbeničkog rečnika, predstavlja ne samo temelj srpske slavističke udžbeničke leksikografije nego i temelj srpske slavističke dvojezične leksikografije uopšte. Prvo izdanje te knjige (1986) bilo je objavljeno bez jezičkih komentara i tumačenja. Sve dobre strane Primera književnog jezika poljskog u još većoj meri došle su do izraza u njegovim Primerima književnog jezika ruskog 1—3 (1910, 1911, 1920). Skoro dovršeni rukopis diferencijalnog rusko-srpskog rečnika mu je propao. Smisao da uoči, opiše i objasni ne samo tipološki najvažnije nego i mnoge sitnije jezičke pojedinosti omogućio mu je da u svojim delima daje vrlo precizna prevodilačka rešenja, u kojima je sistematski vodio brigu o negovanju srpske jezičke kulture. Tom stranom svoga nastavnog i naučnog rada umnogome je uticao na formiranje prevodilačkih kadrova u srpskoj slavistici. Poslednje naučno delo O tonskoj metrici u novoj srpskoj poeziji (1941), koje predstavlja ogled normativne metrike srpskog stiha i sintezu njegovih pogleda na srpski stih, nastalo je i pod uticajem njegove vlastite pesničke prakse (pokušao je da uvede ruske ritmičke modele u srpsku poeziju), meritorno je ocenjeno kao delo od nesumnjivog značaja za srpsku nauku o stihu. Objavio je više zbirki poezije. Izabran je za doktora filozofije honoris causa na Jagjelonjskom univerzitetu u Krakovu (1900), dopisnog člana Akademije nauka SSSR (1928) i dopisnog člana Slovenskog instituta u Pragu (1929).

DELA: Plamenovi, I—II, Novi Sad 1888; 1890; Seljački motivi, Novi Sad 1892; Sinovi Boga mraka, Beograd 1893; Kritika i književnost, Beograd 1893; Uzroci preporođaja književne kritike, Beograd 1894; Pisma iz Petrograda, Beograd 1895; Nova pisma iz Petrograda, Beograd 1896; Сербский народъ и аннекция Босны и Герце овины, Sankt Peterburg 1908; Ide mladi maj, Beograd 1923; Pesnik i smrt, Beograd 1927; San male Vide, Beograd 1927; Zemlja bola, Beograd 1929; Tuga, Beograd 1930; Gorom i poljem, Beograd 1931; Hristos i žena, Beograd 1933; Klesar, Beograd 1933; Grane prekrhane, Beograd 1934; Dok proda žito, Beograd 1934; Gozba, Beograd 1935; Potok i breza, Beograd 1936; Pesma o guji, Beograd 1937; Pesma o Argataru i ševi, Beograd 1938; Bez groba i bez krstače, Beograd 1939; Deca tame, Beograd 1940; Lepotica Mica, Beograd 1940; Opalo lišće, Beograd 1941; O tonskoj metrici i novoj srpskoj poeziji, Beograd 1941.

 

LITERATURA: Документы к истории славяноведения в России (1850—1912), Moskva, Leningrad 1948; K. Taranovski, Radovan Košutić (1866—1949), JF, XVIII, 1949—1950; Sto godina Filozofskog fakulteta, Beograd 1963; Đ. Živanović, Radovan Košutić (1866—1949), SlZ, Beograd 1986, knj. I; B. Terzić, Savremenici o Košutiću kao rusisti, SlZ, Beograd 1986, knj. I; D. Damljanović, K. Končarević, Nastava i metodika nastave ruskog jezika u Srbiji u XIX i XX veku: Prilozi za istoriju, Beograd 2010.
 
Predrag Piper
Odabrane biografije (tom V) | Matica Srpska
Sačuvana
Stranice: 1   Idi gore
  Štampaj  
 
Prebaci se na: