Blažo Šćepanović (1934—1966)
Dobrodošli, Gost. Molim vas prijavite se ili se registrujte.
Stranice: 1   Idi dole
  Štampaj  
Autor Tema: Blažo Šćepanović (1934—1966)  (Pročitano 5347 puta)
0 članova i 1 gost pregledaju ovu temu.
Angelina
Administrator
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 6361



« poslato: Maj 02, 2016, 04:46:00 am »

*



BLAŽO
ŠĆEPANOVIĆ



Blažo Šćepanović, pesnik, rođen je 1934. godine u Lješnici kod Bijelo Polja. Završio je Filosofski fakultet u Beogradu. Radio je u Kulturno-prosvetnom veću ondašnje SFRJ.

Zastupljen je u mnogim antologijama. Njegove pesme su odisale svežinom "jezika, jarkih i upečatljivih slika, posebno iz miljea prirode".


Objavljene knjige:

  • Lobanja u travi, Cetinje 1957;
  • Ivicom zemlje zmija, Beograd 1858;
  • Smrću protiv smrti (zajedno sa Brankom Miljkovićem), Beograd 1959;
  • Smrt pjesnikova, Beograd 1961;
  • Zlatna šuma, Beograd 1966;
  • Ljubavlju izmjereno vrijeme, Titograd 1973.

Utopio se u Ohridskiom jezeru 26. avgusta 1966. godine, prilikom održavanja "Struških večeri poezije".

Fotografija: MyHeritage
Sačuvana
Angelina
Administrator
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 6361



« Odgovor #1 poslato: Maj 02, 2016, 04:48:24 am »

**
Stihovi Blažo Šćepanović


DJETINJSTVO

u snu mi perje sokolovo
džinovske vrtače po tijelu niže,
silaze polako gavrani, buljine
da povade žlijezde
u kojima brekću djeca.
Oče, velika planino, umiri brda,
izvadi iz moje košuljice zmiju,
prevuci sabljom niz moj greben,
poteći će rijeka divljači i ptica  
i skupi me brežuljak po brežuljak
od podnožja do vrha
da malo krv pripitomim
uz šapu otjeranog vuka.
Umjesto trepavica imaću zub do zuba
i zglobove rascvjetale između dva bora
zametnuta na dlanu
kada niče perje iz kože i kosti.


BOJA MRAKA

Sjenke, riječi, sjenke sna
— na drumu aždaja spava.
Tako počinje boja mraka.

Pale se male vatre strasti
i tijelo se spušta u svoju dubinu,
san se topi.
Zvuk tužno odlazi u svoj beskraj.


Knjiga stihova • Izbor, reč o knjizi i uvodni tekst Dragan Lukić
Izdavač Mlado pokoljenje • Beograd, 1970.
Sačuvana
Angelina
Administrator
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 6361



« Odgovor #2 poslato: Septembar 26, 2016, 10:11:31 pm »

*
Stihovi Blažo Šćepanović


LJUBAVLJU IZMJERENO VRIJEME

Moramo se braniti
od crnih vulkana uma,
jedan krvavi zub
i dalje svijetom putuje.
Ima divljih mišica
i zlih snova.

Treba više topline za ljubav,
treba ljubavlju izmjeriti vrijeme;
ima mnogo grimasa bola.

Moramo iz pjesme istjerati mrtve
i presvući oko himnom ljepote,
naučiti ljude da pišu pjesme,
obnavljaju rijeke i gaje šumu,
a kada im postane tijesno na zemlji,
neka se uz novi bol
razlete po zvijezdama.

Vratiti se svojoj budućnosti
mladi i zaljubjeni,
pobjeći iz potopa krvi
i sjajem nadživjeti prah.

Moramo sa svakog neba
skinuti crnu dugu,
pustiti u prostor crvene ptice
i ovu planetu proglasiti
za užu otadžbinu! / Tvorac grada
Sačuvana
Angelina
Administrator
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 6361



« Odgovor #3 poslato: Oktobar 27, 2016, 11:45:24 pm »

**
ORFIČKO ZAVEŠTANJE BRANKA MILJKOVIĆA

PESMA "BRANKO MILJKOVIĆ" BLAŽA ŠĆEPANOVIĆA


Branko Miljković i Blažo Šćepanović nisu se, za razliku od velike većine naših pesnika, ustručavali da objave zajedničku zbirku; i da osobeno i sugestivno obnove rodoljublje u poeziji, rodoljubivu poeziju. Njihova zbirka Smrću protiv smrti (1961) kao da je simbolično sabrala dve smrti u jednu, obe prerane. Utopljenik u Ohridsko jezero, Blažo Šćepanović, sledio je ukletog sabrata po peru Branka Miljkovića metafizičkim tragom smrti kao večnog pratioca života. Knjiga dosledno sprovedene ideje, saobrazivši jednu drugoj dve refleksivne poetike, upotpunila je predstave o duhovnoj srodnosti autora.

Na tridesetu godišnjicu pojavljivanja ove zbirke potvrđuje se osnovanost ovog autorskog rezultata zavidne pesničke uspelosti u svojoj žanrovskoj pripadnosti. Upotpunićemo našu predstavu o ovoj dvojici pesnika primerom koji pruža dokaze međuzavisnosti dveju poetika i uticaja ličnosti jedne na druge. Već sam naslov Branko Miljković ugrađuje u pesmu Blaža Šćepanovića takva duhovna iskustva bez patetičnih i pseudosentimentalnih tragova, bilo čega privatnog, vezujući za njih, suprotno tome, čitav niz poetoloških pitanja od važnosti za modernu kreativnost.

Naime, pristup ovoj pesmi podrazumeva dva Šćepanovićeva polazna stava: prema pesniku kao lirskom subjektu i prema njegovoj poeziji, kao i prema tekstovima o poeziji koju je esejistički promišljao. Na osnovu toga mogućno je ustanoviti ne samo Šćepanovićev odnos prema Branku Miljkoviću kao pesniku i njegovom delu nego, istovremeno, i prema poeziji i pesniku uopšte.

Blažo Šćepanović je, tvoreći pesmu pod naslovom Branko Miljković pošao tim jedino mogućim putem, da bi zadovoljio obe pretpostavke određujući se prema njegovoj ličnosti i delu. Dosledan svojoj koncepciji poezije, on prihvata i Brankovu poetiku, istovremeno ga oponašajući. Ističući da je oblikovna moć pevanja sudbinsko obeležje pesnika, da nije samo pokretački poriv nego i stvaralačka kob modernog poete, kao da je ovom pesmom naslutio njihove prerane pogibije, svoju i Brankovu, kob koja je dosledno, u svakom pojedinačnom slučaju, na ovaj ili onaj način, osujetila mladalačka nastojanja, onemogućila puno sazrevanje vizije i izraza. Drugim rečima, on u ovoj pesmi nedosmislenom afirmacijom (otuda uzvičnik, a ne upitnik) odgovara na pitanje s početka pesme: "Zar tako rastu mojim tragom biljne ptice / prepune krila, višanja i vjetrova!"

Odgovor nije isključivo vezan za pitanje koje ga je izazvalo nego, istovremeno, objašnjava koncepciju poezije za koju su se zalagali. Podvućićemo da poetska snaga njihove pesme leži u upečatljivosti i prodornosti stihova, pre nego pesme u celini. Poetski oblikujući razloge tog svog stava Šćepanović u istoj pesmi kaže, i tu misao u više mahova varirajući ponavlja:

Sve su prepisali od mene: i disanje i svemir
dok sam spavao tajno su raznosili moje poruke
sve su prepisali i zaboravili riječi.


Blažo Šćepanović ovim stihovima upućuje na stepen književne funkcionalnosti Miljkovićeve uzoritosti; po tome koliko su na njega uticali drugi pesnici, i po tome kako je on uticao na svoje savremenike i nove naraštaje. U smislu dejstvenosti njegovog uticaja na druge pesnike upravo svedoči ova pesma, koja kao da je sva nastala na osnovu preuzimanja Brankovih metafora, simbola, idioma, poetskih diskursa. Moć poetske transformacije pesnika čijim je imenom naslovljena pesma svesno dovedena u vezu sa njegovom poetikom, u tom smislu je razumljiva i opravdana. Primeni tog postupka nemoguće je osporiti doslednost, premda bi u drugim slučajevima (kakvih ima napretek) to moglo biti shvaćeno drugačije.

Podvlačimo da ovu pesmu prihvatamo kao oblikovnu rekonstrukciju Miljkovićevog pevanja i mišljenja, dakle, kao stvaralačku konstrukciju koja čitaocu pruža neposredan i snažan doživljaj i u kojoj je vizija sveta poetski uobličena u koherentnu celinu. U sklopu te objedinjujuće osnovne ideje Šćepanović je pesmu gradio na Miljkovićevim poetološkim načelima, odnosno, u temelju jedne ili više njegovih formula. Mada ovaj postupak može da dovede, i najčešće vodi, do svesnog sužavanja sopstvene vizije dela, on je opravdan samim tim što pesnik i nije želeo da ostvari viziju (ukoliko je to u jednoj pesmi uopšte mogućeno), već samo ostvariti jednu ili nekoliko ideja. Ovakav pesnički tekst, s druge strane, ima izvesnu prednost, jer postupak kojim je nastao omogućuje stvaranje izvanredno poetski razvijene i oblikovane strukture. Pišući pesmu o Branku Miljkoviću, Blažo Šćepanović je demonstrirao neke osnovne odlike svoje poezije: metaforičnost i asocijativnost, pre svega.

Ovim povodom treba podsetiti na kritički prikaz Šćepanovićeve prve knjige iz pera Branka Miljkovića. Tekst pod naslovom Lobanja u travi može, između ostalog, podstaći dalja suočavanja sa problemima o kojima je u ovom prilogu reč.

Deo teksta preuzet iz elektronskog časopisa Legat ka umetnosti svih svih umetnosti
Leskovac • Broj 7, godina II, Maj — Jun 2005.
Sačuvana
Stranice: 1   Idi gore
  Štampaj  
 
Prebaci se na: