Medo Pucić (1821—1882)
Dobrodošli, Gost. Molim vas prijavite se ili se registrujte.
Stranice: 1   Idi dole
  Štampaj  
Autor Tema: Medo Pucić (1821—1882)  (Pročitano 8108 puta)
0 članova i 1 gost pregledaju ovu temu.
Angelina
Administrator
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 6361



« poslato: Decembar 19, 2010, 02:24:53 am »

*

MEDO PUCIĆ


Medo Pucić (1821—1882), književnik, naučnik i političar, dubrovački pesnik srpskog nacionalnog opredeljenja.

Rođen je 12. marta 1821. u Dubrovniku, od oca Marka i majke Mandalijene Bundicere, u jednoj od poslednjih plemićkih porodica. Austrijsko plemstvo je dodelio car Leopold, Matiji Puciću i njegovim potomcima, i to grofovski naslov sa pridevom "zagorski", 1688. godine. U domaćoj literaturi nekada se pominje titula knez, a nekada grof, uz njegovo ime.

Prava je završio u Beču. Bio je komornik na dvorovima u luci Parmi, neko vreme proveo u Zagrebu. Često je putovao po mnogim zemljama Evrope. Kao učenik Jana Kolara bio pristalica slovenskih ideja.

Bio je vaspitač mladog kneza Milana Obrenovića u Beogradu, u periodu 1868—1874.

Vladimir Ćorović ga pominje u svojoj "Istoriji srpskog naroda" i kaže da je bio "čovek čestit i dobronameran ali prilično komotan".

Poeziju je počeo pisati 1840. godine. Prvi stihovi su mu bili lirski i romantičarski, zatim se njegov stil sve više približavao narodnom.


Njegova najznačajnija dela su:


  • "Slovjanska antologija iz rukopisah dubrovačkih pjesnikah", 1844.
  • "Talijanke", 1849. (elegije)
  • "Spomenici srpski od godine 1395. do 1423.", knj. I, Beograd 1858.
  • "Spomenici srpski od godine 1395. do 1423.", knj. II, Beograd 1862.
  • "Pjesme", 1862. i 1879.
  • "Karađurđevka" 1864.

Njegove dve pesme su ušle u poznatu "Antologiju srpskog pesništva" (priredio Miodrag Pavlović), to su pesme More i Život.

Zapazio je talenat mladog slikara Vlaha Bukovca i savetovao ga da pođe u Parizu na dalje školovanje.

Svoje stihove je pisao i na italijanskom jeziku i bavio se prevođenjem na italijanski, npr. preveo je delove Gundulićevog "Osmana". Za dela na italijanskom koristio je potpis Orsatto Pozza.

Poslednjih 10 godina života je proveo u Dubrovniku baveći se poezijom, istorijskim studijama i publicistikom. U Dubrovniku pored morske obale postoji šetalište Meda i Nika Pucića.

Umro je 30. juna 1882. u Dubrovniku.


Literatura o životu i delu Mede Pucića

Anonim: Medo Knez Pucić, Slovinac, br. 23, 1882, str. 137-159.
Franja Marković: Knez Medo Pucić, Rad JAZU, knj. 67, Zagreb 1883, str. 125-206;
Danilo Živaljević: Medo Pucić, Kolo, Beograd 1902, IV/1, str. 30-42;


wikipedia
Sačuvana
Angelina
Administrator
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 6361



« Odgovor #1 poslato: Decembar 19, 2010, 02:26:24 am »

**




MEDO PUCIĆ

Prvih dana 1808. sklopila se knjiga u kojoj su se belezila dela slavnoga Dubrovnika, uvodili otkucaji srca najboljih sinova i predstavnika minule slave neobicne republike slovenske. Ali i ako na samrtnickoj postelji — Dubrovnik nije umro, on je imao u sebi jos snage da otpocne novo doba svoga bica. Jedan od sinova dubrovackih koji se nasao svojoj otadzbini da je sa raskrsnice smrti i zivota povede zivotu; koji se javio da je tesi, snazi i veseli u casovima teskog iskusenja; koji joj je stao u sluzbu da je preporodi na muci junackoj — bio je znameniti M e d o  P u c i ć, knez, pesnik, istorik i filosof.

Rodjen poslednjeg dana meseca februara 1821. godine u Dubrovniku, u jednoj od najstarijih porodica vlasteoskih — Medo lako iz prve skole, domaceg vaspitanja, poneo u svet plemenitost odlika prosvecenoga reda drustvenog iz koga je potekao. Po tom je vise nauke slusao u liceju mletackom a pravnicke studije u Padovi i, za tim u Becu. Jos za ovoga svoga skolovanja Pucic bejase u vezi sa znatnim ljudima, prvacima slovenskim i vodjama kulturnog preobrazaja medju Srbima na zapadu i medju Hrvatima koji se kulturno preporodjavahu. Tada je vec pesmama obelezio svoje stanoviste sa koga ce docnije nastaviti jaci rad. Proputovavsi godine 1845. kroz Srbiju i Hrvatsku, Medo ode u Italiju i stupi u dvorsku sluzbu najpre kod vojvode od Luce a po tom vojvode od Parme, da se posle cetir godine vrati opet svome Dubrovniku. Medo je mnogo putovao po Italiji, Nemackoj, Francuskoj, Ingliskoj i Rusiji. Takim, ugodnim, putovanjima duhovni vidik pesnikov bejase osobito razvijen i rasiren. Godine 1868. dosao je u Beograd za nastvanika tada malenoga Kneza Milana, na kom je mestu ostao do Knezeva punolestva 10. avgusta 1872. stoga je i mogao sebi reci: "Ja sam poceo svoju karijeru kod najstarije dinastije u Evropi, dinastije burbonske, a svrsio sam je kod najmladje, kod Obrenoviceve". Po tom je opet otisao u Dubrovnik, gde je 18. juna 1882. preminuo. Pucic je bio clan Srpskog Ucenog Drustva, Jugoslovenske Akademije Nauka i Rimske Akademije. —

Knjizevnicki zivot Meda Pucica i obilat je i znacajan je. Ostavljajuci na stranu razlicite sitnije poslove njegove, Pucic je narocito poznat kao pesnik i istorik.

Na polju pesnickom javlja se vrlo rano. U zbirci njegovih pesama nalazimo priloga jos iz 1840. godine. On je bio vredan saradnik  gajeve "Danice", "Dubrovnika" i drugih listova i povremenih izdanja: Pesmi je ostao veran kroza sav vek svoj: liru je drzao u rukama do same smrti. Godine 1849. stampao je posebnu zbirku pesama pod imenom "Talijanke". Godine 1847. je zapoceo, 1850. dovrsio a 1862. stampao veliku pesmu o Vozdu prvoga ustanka, koja — kao pesma — jos nije dostojno ocenjene. Osem toga poznat je i njegov spev "Cvijeta", koji je 1863. dovrsio.

Pucicevo je literarno obrazovanje zasnovano i izvedeno na temelju klasickih studija — pa ipak se za prvo izrazito obelezje njegova pevanja moze navesti uticaj srpske narodne poezije. Taj uticaj u vezi s Pucicevim izucavanjem stare proslosti srpske ucinio je da se ton narodne pesme u punoj harmoniji s umetnickim oblikom proveo kroza sve glavne pesnicke radnje Puciceve. A to je opet donelo kao posledicu toplo srpsko osecanje pesnikovo. Znamo sta se i s koje se strane moze prigovoriti ovim poslednjim recima. Ali mi stajemo kod fakta da osem Zmaja Jovana Jovanovica niko nije znao tako odusevljeno i pesnicki lepo pozdraviti pojavu, srpske vojske na Kosovu 1878, onda kad je bilo brace koja su o tome drukcije mislila i osecala:

Tvrdom stopom Srbin stade
na Kosovo kobno polje,
stari krstas razavio
nakon pecat crn'jeh ljeta
otkad zgazi Ture gadno
ture gadno,
polje jadno...
Oj davori! Kosovo je
nase, nase, navjek nase!
Zivljim zrakom zar ga grije
devet tica
Jugovica...
-----------------------
-----------------------

Avako srpsko srce bije,
crce bije
suve lije.
Slava, slavaI dicni rode,
staru pamet okrenite,
Zivljim dahom vjetar bije
zivo drhcu od radosti
od radosti svete kosti;
sto su kosti tu ledinom?
Moci srpskih mucenika!
S Vucitrna, sa Pristine,
s Nerodilja, s Kacanika,
sa Sitnice pitne vode,
pitne vode
rad slobode,
gle, ustaju drevne s'jenke,
ta gospocka vedra lica!
Car Lazare, vodja Milos,
s Kosancicem drug Toplica,
stari Bogdan s devet tica,
zemsko carstvo zavolite
na Kosovu g' utvrdite!
Srpskom kralju, Kosov-polje
Kosov-polje, daj prestolje!
-----------------------
-----------------------
ove r'jeci, sto od srca lete
sa slavnog njegda Dubrovnika
grada,
u v'jenac vi na spomen uplete
Lazarevih vrsnika  potomak,
ta "otpusti svoga roba, Boze,
post' uocih Spasitelja", sada
uskliknuti pod sjedinam' moze
Milanove mladosti nastavnik.


Opevajuci Svajcarsku, njenu slobodu i vrline, pesnik ne odoleva dusi vec uplice pri kraju svoje srpsko osecanje, te velica Srbiju:

No svakako jos mi nesto treba
prije nego gusle mi s'ohlade;
ko zna hocu l' imat' gdje priliku
da jos drnem gudalom u strune?
Sv'jet sadasnji malo pjesme pazi
a jos manje tukove guslare;
pa bas valja prije neg' umuknem
da pozdravim barem jednu zemlju,
krasnu zemlju, zemlju plemenitu
uzvisenu u planinske vise,
natopljenu vod'ma i barama,
pasnjacima gojnu i sumama,
sto u prvom razvoju vrlina
rado bi se s Helveckom takmila
a to jeste Srpska Knezevina. —


Ali vrh svega stoje njegove "Bosanske davorije", koje su nebrojeno puta potresle srpsko srce jer su iz iskrene duse srpske potekle.

Pesnik ne zaboravlja odati dostojnu hvalu slavnom Kolaru, koji je, kad su se 1841. godine poznali u Padovi, dosta pomogao da Pucic tako svesrdno podje stazom narodnom... Kad je pesnik osetio svoje pesnicko srce, onda mu se javio Kolar kao "pesnik nebeski":

Meni dos'o i rek'o mi: pjevaj!
Pjevaj diku junackoga puka,
mrznju brace, narodno proklestvo,
svakojake tuge i nevolje:
no daleko na tavnome nebu
kazi zv'jezu slabe jos svjetlosti,
ona veca te veca postaje,
pribliza se, zarke medje zrake
dok zasija zivotvorno sunce,
pjevaj sinko, Slav se preporadja!


Stojeci na tako visokom gledistu, pucic je daleko bio i od jednostranosti: on u isto doba pominje i Kosovo i Grobnicko Polje, te veli:

Ovdje su se dva brata susrela,
obraza su obadva jednaka,
oci crne, do ramena brci,
prsi hrabre, ruka silovita,
ista dusa, isti jezik l'jepi,
a kad bilo da s' rukuju — cuda! —
Horvat jedan a Srbljanin drugi,
jedan drugog nece da poznade.
Poznajte se, poznajtte se jadni
dokle vam je probitacno vr'jeme...
Vi ste braca, jedne majke djeca,
jedno vas je zadojilo ml'jeko.
Sto vas danas razdjeljuje? vjera?
Bozja nije kada razdor radja;
Zakon? ele svi ste pot dudjinom...
Slozite se, grlite se, braco,
i junacko zamenite kolo...


Godine 1849, saopstavajuci u almanahu "Dubrovniku" nekolike narodne pesme, Medo napominje o potreci odrediti kako narodna poezija treba da stoji prema umetnickoj. O tim je vezama pesik cesto razmisljao a lep rezultat njegova misljenja pokazan je najbolje u pesmama koje je on napisao. Mi, primera radi, pominjemo da je pesnik savrseno vesto upotrebio tonove narodnog pevanja o prvom ustanku u svojoj potpuno umetnickoj pesmi o Vozdu i sudbini njegovoj. Tu su i gavrani koji javljaju kaduni Kulin-kapetana o turskoj pogibiji — kao i u Visnjica; tu je vanrednom vestinom upotrebljena cela pesma o pocetku bune protiv Dahija; tu su odjeci i svega narodnoga pevanja o tome vremenu. Isto to vidimo i u "Cvijeti", spevu sa svim druge vrste.

Najpotpunije izdanje njegovih pesama izislo je 1881. u Pancevu troskom knjizare Brace Jovanovica pod imenom "Pjesme Meda Pucica Dubrovcanina". Zbirci je prilozena slika pesnikova i note komponovanih, popularnih pesama.

Istoriografski je rad Pucicev takodje plodan, a krece, se poglavito na polju istoriografije dubrovacke, bilo po samostalnim istrazivanjima bilo po oslanjanju na ranija pisanja. Ali je od svih istoriskih priloga svojih najvise ucinio koristi izdanjem velikog zbornika "Srpski Spomenici", od koga je prva sveska izisla 1858. a druga 1862. godine.

Takim, i drugim, radom svojim, recju i delom — Pucic je proziveo najtezu periodu u zivotu svoga rodnoga grada, a nagrada mu je bila u tome sto je u oci same smrti mogao videti kako jacaju one veze po kojima je Dubrovnik jedan od najboljih predstavnika u plemenskoj zajednici velikoga Srpstva.




Tekst preuzet iz knjige:
Znameniti Srbi XIX veka
Andra Gavrilović
Drugo dopunjeno izdanje
Naučna KMD
Beograd, 2008.


[postavljeno 17.02.2009]
Sačuvana
Angelina
Administrator
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 6361



« Odgovor #2 poslato: Decembar 19, 2010, 02:27:36 am »

*
Stihovi Medo Pucić


ŽIVOT

Šta je život? njeka l'jepa nada
Uživanja božijega svijeta.
Časti, ljubve, slave blagih ljeta,
Koja hoće da te smami mlada.

Šta je život? spomena nerada
Njekog čara, njekog amaneta,
Njekog časa obožanja sveta
Što nijesi kušao nikada.

Šta je život? časovno primirje;
Međ silama boreće prirode,
Cv'jeće zemno, nebesko ljepirje;

Šta je život? ta, odušak ubah
Kojim narav kroz svakakve zgode
Vraća bogu stvoriteljni uzdah.



MORE

Il u sjajnoj nekretnoj tišini
Ogledalo ponoćna čudesa,
Ili dahom kom se budi resa
Ljuljalo se u svoj površini,

Il uzavriv sl'jepoj u dubljini
Rastresalo zemlju i nebesa
I osudom nepraštnog udesa
Trud platilo lakomoj svjetini,

Ja sam tebe sveđ ljubio, more,
I smirenim duše zadivljenjem
Gledao ti bezdne i ponore.

Paček želim kada moj čas dođe
U najkrajnjim sv'jetom rastavljenjem
da tvoj talas preko mene prođe.
Sačuvana
Angelina
Administrator
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 6361



« Odgovor #3 poslato: Decembar 19, 2010, 02:27:48 am »

*

O JEDNOM ZANIMLJIVOM NALAZU U BIBLIOTECI SANU ILI JEDNO MOGUĆE ČITANJE PLAKATA


Još 1958. godine kupila je Biblioteka SANU od Srpske književne zadruge jednu fasciklu u kojoj se nalazilo nekoliko plakata s kraja prošlog veka. Nekim slučajem ostala je ta fascikla zaturena sve do nedavno, kada je, opet igrom slučaja, pronađena i stigla na obradu. Već je letimičan pogled pokazao da se radi o veoma zanimljivom materijalu vezanom za kulturnu i političku istoriju Dubrovnika u poslednje dve decenije prošlog veka. Na žalost, mi više ne možemo da saznamo ništa o prethodnom vlasniku ovih plakata koji je, bez sumnje (a vidi se to po izboru materijala kao i po marginalijama), bio pomni proučavalac i pravi znalac. Posle kraćeg istraživanja postalo je jasno da se dokumenta koja su pred nama opiru strogoj bibliotečkoj obradi po nekim formalnim odlikama kao što su, na primer, hronološki red, izdavač ili format, nego da imaju neku imanentnu logiku i da nam nude nekoliko zanimljivih priča koje se slivaju u dragoceno svedočanstvo i živu istorijsku sliku jedne faze narodnog preporoda u Dubrovniku. Potpuno smo svesni da ovaj rad u mnogome izlazi iz okvira bibliotekarstva, ali mi zaista nismo mogli da odolimo iskušenju da zabeležimo ono mnoštvo zanimljivih podataka do kojih smo dolazili tragajući za činjenicama relevantnim za bibliotečku obradu. Isto tako svesno smo izbegli da se dotičemo složenog problema srpsko-hrvatskih političkih odnosa, osim koliko je to zahtevao jedan od naših plakata, iako je prethodni vlasnik verovatno i to imao na umu kada je sakupio materijal koji je u najvećoj meri vezan za onaj krug ličnosti koje su se deklarisale kao Srbi katolici koji su u to vreme bili u oštroj opreci sa predstavnicima hrvatske političke opcije. To, naravno, ne znači da sporimo uticaj političkog nejedinstva i stranačkih borbi na kulturna zbivanja u Dubrovniku. [...]


O JEDNOM RANOM OBJAVLJIVANJU PESME MEDA PUCIĆA RADNIČKI LIK

Među autorima plakata koje smo mogli da razrešimo najprominentniji je svakako umni i učeni pesnik Medo Pucić. Pokazalo se da bi prvi plakat koji ovde razmatramo i koji sadrži jednu poznatu Pucićevu pesmu mogao biti zanimljiviji nego što se na prvi pogled čini. U naslovu stoji Popijevka Dubrovačkog radničkog društva, spjevao Medo grof Pucić, uglazbio Ivan pl. Zajc. Popijevka je štampana u Dubrovniku u Tiskari Dragutina Pretnera, 22. travnja 1877. godine. Prema onome što smo mi mogli da pronađemo, prvo poznato objavljivanje ove pesme bilo je u Slovincu, br. 4 za 1879. godinu, na str. 64 u odeljku Sitnice, gde se kaže sledeće: "Dne pak 3 Februara prigodom svetkovine Sv. Vlaha Dubrovačkog parca, izašla je prvi put na bijeli dan narodna glazba Radničkog Dubrovačkog Društva a to nakon samijeh 5 mjeseca učenja pod upravom g. Grossmana. Mi se radujemo našem narodnom društvu i želimo mu svaku sreću i napredak, kako vidimo da će i biti tako, pošto je nastojanje uprave postojano. Ovom prigodom iznosimo himnu Društva sastavljenu od g. grofa Meda Pučića a uglazbjenu od Ivana pl. Zajca. Evo je:". Potom sledi himna u istom obliku u kojem je imamo mi na našem plakatu. Interesantno je da je pedantni Ivo Perić u svojoj Dubrovačkoj periodici 1848—19181 prevideo ovu pesmu. Rubrika Sitnice bila je vrlo zanimljiva i vrlo primamljiva za javnost jer je oslikavala savremeni Dubrovnik. Iz Slovinčevih Sitnica strujao je trgovački, kulturni i zabavni život ondašnjeg Dubrovnika, pa je utoliko čudnije da Ivo Perić nije u njima otkrio ovu Pucićevu pesmu. Bibliografija rasprava, članaka i književnih radova2 veli da je ova pesma osim u Slovincu, iste te godine, dakle 1879, ali sada pod naslovom Radnički lik, objavljena u Pančevu u Knjižari braće Jovanovića u zbirci Pjesme Meda Pucića Dubrovčanina, potpuno izdanje. Međutim, ta godina koja se zaista nalazi na frontispisu, nije baš sasvim izvesna i već je i ranije dovedena u sumnju. Mi smo pronašli tri izdanja koja na naslovnoj strani nose istu godinu i istu oznaku izdavača. Međutim, dva od njih na koricama imaju godinu 1881. kao godinu objavljivanja, a međusobno se razlikuju samo po broju "štamparskih pogrešaka" (u jednom ih ima 35, a u drugom 55). Ta razlika u broju šramparskih pogrešaka možda bi mogla biti onaj "mali listak" koji Medo Pucić pominje u svome pismu Kamenku Jovanoviću od 22. novembra 1880.3 Treće izdanje ove knjige koje bi se moglo učiniti najranijim jer ima na sebi samo 1879. godinu, a koje je izašlo u ediciji Narodna biblioteka braće Jovanovića, sv. 280—286, zapravo je najkasnije. Narodna biblioteka braće Jovanovića izlazila je od 1881. do 1895. godine. U toj biblioteci izašlo je 216 svezaka redovno i 132 apokrifno. Naime, kada je Knjižara braće Jovanovića prestala sa radom njen lager je otkupila knjižara Napredak iz Zemuna. Ona je mnoge knjige koje su izašle u izdanju Knjižare braće Jovanovića opremila novim koricama i pustila u promet kao novoizašle sveske Narodne biblioteke braće Jovanovića. Ove sveske, sa brojevima od 217 do 348 smatraju se apokrifnim. Takav je, dakle, slučaj i sa ovom zbirkom.

Da se vratimo samoj pesmi. U pomenutoj zbirci ona je smeštena u odeljak Listopad, "u kom su odeljku pesme prigodnice iz naših sadanjih dana"4. Ispod naslova stoji godina 1876. Naslov i godinu stavio je svakako sam Medo Pucić koji je u Đakovu sam i priredio ovo "potpuno izdanje" svojih pesama5. I Franja Marković u svojoj studiji Knez Medo Pucić6 uzima da je ova "prigodna pjesma" nastala 1876., oslanjajući se verovatno na podatak o godini iz pomenute zbirke. Isto tako i nepoznati autor u Slovincu, br. 23 za 1882. godinu, na 359. str. kaže: "Kada se je g. 1876. sastavilo u Dubrovniku narodno radničko društvo, eto Meda sa krasnom himnom tog društva Radnički lik u nekoliko strofa, a u svakoj je refrain:

Djelaj, kreši, kuj
Predi, pleti, snuj.

Ovaj podatak samo je delimično tačan. Dubrovačko radničko društvo koje je okupljalo pristaše Narodne stranke7 osnovano je 1874. godine8, a pesma Radnički lik napisana je dve godine kasnije povodom prve socijalističke pobede na opštinskim izborima u Kragujevcu i manifestacije sa "crvenim barjačetom"9.

U Popisu skladbi Ivana Zajca koji je uradio H. Pettan10 uz ovu kompoziciju koju Zajc naziva Himnom Dubrovačkog radničkog društva (op. 370), osim napomene da se radi o kompoziciji za hor i orkestar, nema nikakvog drugog komentara.

Dakle, po svemu sudeći, naš plakat predstavlja, ako ne prvo, onda svakako jedno od ranih objavljivanja pesme Radnički lik Meda Pucića.
[...]


________________________________________

01 Dubrovnik, JAZU, 1980.
02 Zagreb, Leksikografski zavod, 1956—1986.
03 v. Nikša Stipčević, Pisma Meda Pucića Kamenku Jovanoviću, Zbornik Matice srpske za književnost i jezik, knj., sv. 1, Novi Sad 1975, str. 194—197.
04 v. S. V. Popović( Naša novija lirika, Letopis Matice srpske, knj. 129, Novi Sad 1882, str. 137—159.
05 v. Nikša Stipčević, Pisma Meda Pucića Kamenku Jovanoviću, Zbornik Matice srpske za književnost i jezik, knj. 23, sv. 1, Novi Sad 1975, str. 194—197.
06 Rad JAZU, knj. LXVII, Zagreb 1883, str. 202.
07 v. Kosta Milutinović¨, O pokretu Srba katolika u Dalmaciji, Dubrovniku i Boki Kotorskoj 1848—1914, Zbornik o Srbima u Hrvatskoj, Beograd, SANU, 1989, str. 33—90.
08 Dinko Foretić, Kratak pregled historije radničkog pokreta u Dalmaciji 1871—1919, Zadar, 1959.
09 Kosta Milutinović, Političke koncepcije dubrovačkih "slovinaca", Jugoslovenski istorijski časopis, br. 3—4, 1976,
str. 57—92.
10 Zagreb, JAZU, 1956.


sanu.ac.rs
Sačuvana
Angelina
Administrator
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 6361



« Odgovor #4 poslato: Decembar 19, 2010, 02:28:52 am »

*
GRBOVI NEKIH SRPSKIH PLEMIĆKIH PORODICA U DUBROVNIKU


PUCIĆ (POZZA)

ŠTIT: Poluokrugli plavi štit je dva puta koso podijeljen sa dve zlatne grede. Ispod i iznad zlatnih greda nalaze se po tri srebrna ljiljana.[66]
NAKIT: Iznad štita je srebrna kaciga, iznad koje je zlatna kruna iz koje raste crni orao raširenih krila.
PLAŠT: S desne strane plavo-zlatni, a s lijeve plavo-srebrni.


PLEMSTVO: Pucići su srpska plemićka porodica iz Dubrovnika. Plemićki rod Pucić (Pozza) može se pratiti u Dubrovniku još od 13. vijeka. Među poslednjom dubrovačkom vlastelom posebno su bili poznati oni iz roda Pucić. Pripadnici te porodice obavljali su za Dubrovačku republiku najviše državne funkcije, a neki su se istakli kao književnici (na primer Vicko Pucić). Najstariji predstavnici ove porodice su braća Paskva i Petar. O pravom rodonačelniku ove porodice nije nam do danas ništa poznato (neki "Sabini"). Kao prvi predstavnik porodice javlja se Paska Čiponić 1253. godine u spisku članova Velikog vijeća, prilikom potpisivanja ugovora o savezu između Dubrovnika i bugarskog cara Mihajla Asena.

Pasko je vršio svake druge godine dužnost iudexa, pa je kao takav bio član Malog vijeća. Imao je sinove (najstariji Savo) koji su trgovali u Srbiji i Bosni. Petar (1281—1334) je bio član Vijeća umoljenih 1326. godine. U 14. vijeku najznačajnija ličnost u porodici je Petrus de Margarito de Poca (1360). Bio je član Malog vijeća i Vijeća umoljenih. Izabran je 1359. godine za kneza Republika. U toku 14. vijeka ni jedan Pucić nije bio na tom visokom položaju, tek u 19. vijeku rod Nikolausa Johanusa de Poca ima takvu ličnost. U 16. vijeku u ovoj porodici ističe se Karlo Pucić (Puteus Pozza), latinski pjesnik (1458—1522). On je u 15. vijeku štampao spis "Caroli Putci patricii Ragusini ellegiarum libellus de laudibus Genesae puellae", hvaleći u tim pjesmama primjenu tadašnjih trubadura, ljepotu djevojke Nježe koja se i posvećuje Bogu. Te su pjesme rijetko lijep primjer humanističkog pjesništva.

U vrijeme pada Dubrovačke republike (1808) u Dubrovniku živi samo jedna plemićka porodica sa prezimenom Pucić (Pozza). Iz te porodice potekla su četiri sina (četiri brata): Niko Luiđi, Marko, Mato sa nadimkom Neru, i Lucijan. To su bili poslednji Pucići koji su se ženili. U njihovim brakovima rođeno je sedam sinova. Nikola Luiđi je imao tri sina: Orasta (Meda), Nikolu Velikoga i Nikolu Maloga. Treći brat Mato je imao jednog sina, a četvrti brat Lucijan nije imao sina. Rafo Pucić (sin Nikov) nije bio brat Medov i Nikole Velikog, već njihov rođak. Rafo Pucić je rođen 27.4.1828. godine u Dubrovniku. Umro je u Beču 4.11.1890. godine. Bio je po zanimanju pravnik-advokat. Pripadao je dalmatinskoj Narodnoj stranci. Pet puta je biran za dubrovačkog opštinskog načelnika (1869, 1872, 1875, 1882, 1884), dva puta za zastupnika u Dalmatinskom saboru (1870, 1876) i dva puta za zastupnika u Carevinskom vijeću (1879, 1885).

Jedna od najmarkantnijih ličnosti iz ove srpske porodice je Medo Pucić (12.3.1821—30.6.1882), knez i pjesnik, od oca Marka i majke Mandalijene Bundicere. Počeo se školovati u Dubrovniku, a licej je završio u Mlecima. Pravo je učio u Padovi i Beču. Još u Mlecima 1841. godine upoznao se sa Kolarom, što je mnogo utjecalo na njegovo srpsko i slavensko osjećanje. Često je putovao po mnogim zemljama Evrope. Njega je 1868. godine pozvalo tadašnje Namjesništvo za vaspitača maloljetnom knezu Milanu u Beogradu, na kojem je položaju ostao do 1874. godine. Poslednjih 10 godina je proveo u Dubrovniku baveći se poezijom, istorijskim studijama i publicistikom. Pucić je djelovao kao pjesnik, naučnik i političar. Počeo je pjevati 1840. godine. Prvi su mu stihovi bili lirski, romantičarski. Njegov se stil sve više približavao narodnom. Prvo izdato djelo mu nije izvorno: "Slovjanska antologija iz rukopisah dubrovačkih pjesnikah" (1844). Kasnije, 1849. godine, štampao je svoje elegije pod naslovom "Talijanke", zatim "Pjesme" (1862, 1879), "Cvijeta" i dr.[85] Pucić je pisao te stihove na italijanskom i uglavnom je prevodio stihove na taj jezik. Tako je preveo nešto iz Gundulićevog "OSMANA". Bavio se i istorijom, a posebno istorijom dubrovačke književnosti. Tako je među ostalim napisao raspravu o Ignjatu Đorđiću i biografiju Slavnog dubrovačkog numizmatičara Anselma Banduria (1671-1742). Glavno njegovo istorijsko djelo je iz dubrovačkog arhiva — "pomenici srpski", koje je izdalo Srpsko učeno društvo, (I, 1858, II, 1862), u koje je Pucić ugradio svoj srpski nacionalizam čija osnova je bila staro dubrovačko i dalmatinsko slovinstvo. Kao pjesnik Pucić je cijenjen kao preteča Njegoša i Branka Radičevića. Austrijsko plemstvo dodijelio je car Leopold, Matiji Puciću, i njegovim potomcima i to grofovski naslov sa pridjevom "zagorski" 1688. godine.

Pucići su imali nadimak "Škatići", ali ne zna se do danas zašto.


Apstrakt: Na osnovu afirmisane literature, reč je o grbovima nekoliko znamenitih srpskih plemićkih porodica u Dubrovniku. Pored opisa grbova, dat je i istorijat plemstva, odnosno porodica o kojima je reč i njihovih najistaknutijih pojedinaca.

Marko Atlagić
Sačuvana
Stranice: 1   Idi gore
  Štampaj  
 
Prebaci se na: