Mile Medić (1933)
Dobrodošli, Gost. Molim vas prijavite se ili se registrujte.
Stranice: 1   Idi dole
  Štampaj  
Autor Tema: Mile Medić (1933)  (Pročitano 9433 puta)
0 članova i 1 gost pregledaju ovu temu.
Angelina
Administrator
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 6361



« poslato: Jun 07, 2012, 12:33:26 am »

*

MILE MEDIĆ


Mile Medić, srpski književnik, rođen je u Kninu 1933. godine. Književnost i jezik studirao je u Zagrebu, a diplomirao u Beogradu. Pored "Zaveštenja" objavio je: "Vijenci Nemanjića", "Mnogaja ljeta", "Kamen sa Dinare", "Najezda stranih reči na srpski jezik", "Odbrane i zablude branitelja stranih reči", "Priče iz romana", "Putovanje u Nikeju".

Za svoje najuspešnije delo ("Zavještanje Stefana Nemanje") Medić je pronalazio inspiraciju u srednjem veku, dobu Nemanjića. Za knjigu "Najezda stranih riječi na srpski jezik" dobio je 2000. godine "Nolitovu nagradu". Sa suprugom Lelom napisao je knjigu "Srpska imena srpskoj deci", sačinjenu od 7.500 imena sa podacima o njihovom poreklu, značenju i starosti. Uređuje jezičku tribinu u UKS.

Mile Medić — "Zavještanje Stefana Nemanje"
Sačuvana
Angelina
Administrator
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 6361



« Odgovor #1 poslato: Jun 08, 2012, 12:39:19 am »

*

NOVI ROMAN O SVETOM SAVI: "Putovanje u Nikeju" — monah stvara srpsku državu


Putovanje Svetog Save u Nikeju je najvažniji događaj u celokupnoj istoriji Srba. Tek posle toga nastupa veliki uspon srpske države do najvećeg carstva na Balkanu sa carom Dušanom silnim.

U Patrijaršijskom domu Hrama Svetog Save u Beogradu, nedavno je predstavljen jedan sasvim novi roman o Svetom Savi, autora Mile Medića, poznatog i veoma popularnog  pisca kultnih "Zavještanja Stefana Nemanje".

Na promociji su govorili: književnica i prevodilac Janja Todorović, arhimandrit otac Stefan Vučković i sveštenici protojerej Aleksandar Mihajlović i protođakon Radomir Rakić.

Knjiga je objavljena u izdanju "Istočnika" Beograd-Toronto i s blagoslovom njegovog preosveštenstva vladike kanadskog g. Georgija Đokića.


Istorijski roman o našem srednjem veku

U ispunjenoj sali Patrijaršijskog doma na Vračaru istaknuto je, pre svega, da se o Svetom Savi nije mnogo pisalo i da nema mnogo knjiga. Janja Todorović je, kao i sam autor, napomenula da o svetima pišu sveti i da su o Svetom Savi pisli: Miloš Crnjanski, Sveti vladika Nikolaj, Ava Justin Ćelijski i evo sada Mile Medić. Otac Radomir Rakić je istakao da je "Put u Nikeju" još jedno čudo srpskg čudotvorca, a rečeno je, takođe, da je ova knjiga "crkva građena rečima". Put za Nikeju je veliki početak.

Autor romana "Putovanje u Nikeju" Mile Medić kaže da je ovo istorijski roman o našem srednjem vijeku, prvenstveno roman o Svetom Savi ali Putovanje u Nikeju nije samo roman iz srpske istorije. U njemu se ogleda tadašnja istorija svijeta. A o tome šta zapravo monah Sava hoće da postigne svojim su dbonosnim putovanjem u Nikeju Mile Medić kaže:

"Putovanje Svetog Save u Nikeju spada u jedno od velikih čuda srpskog čudotvorca. U vrijeme kada je velika Vizantija propala, a Srbija se raspadala, on čini nemoguće, da poslije mnogo vijekova zavisnosti i potčinjenosti tuđinu, putuje u Nikeju da traži i da dobije samostalnu srpsku državu. U tome je veličina podviga Svetog Save. On izvlači Srbiju iz ponora i stavlja je na put velikih uspona.


Utemeljivač srpskog naroda i države

"To je najvažniji događaj u celokupnoj istoriji Srba. Tek posle toga nastupa veliki uspon srpske države, do najvećeg carstva na Balkanu sa carom Dušanom silnim. U Nikeji je Sava zadobio čin arhiepiskopa, a Srbija zauvek arhiepiskopiju i kasnije patrijaršiju, kao trajnu vrednost koja se sačuvala do današnjih dana. Samim svojim činom arhiepiskopa, Sava je stekao pravo da kruniše kralja, a prvi kralj kojeg je arhiepiskop Sava krunisao, po svom arhiepiskopskom pravu polaganja krune, bio je njegov brat Stefan Prvovenčani. Stefan je postao kralj a Srbija kraljevina, tada i za mnogo vijekova unaprijed", kaže Mile Medić.

Čin krunisanja Stefana Prvovjenčanog, istakao je autor knjige "Putovanje u Nikeju" Mile Medić, pravi je datum nastanka državnosti Srbije, početak njene samostalnosti. Tako se desilo nešto jedinstveno u istoriji jednog naroda, da utemeljivač srpskog naroda i srpske države nije bio ni vojvoda ni vladar, nego jedan monah.

U romanu ima pozajmljenih likova iz Medićevih ranijih dela o Nemanjićima tako da oni prelazeći iz jednog dela u drugo čine jedinstveno delo pod naslovom  "Vijenci Nemanjića".


Bitka protiv biblijskih reči

Sveštenik otac Radomir Rakić je obraćajući se publici na promociji knjige Mile Medića "Putovanje u Nikeju", između ostalog, rekao:

"Govorio je Mile Medić da pesnici što više govore starinske reči.  U Nemačkoj se svaka strana reč prevodi. Oni i reč budžet prevode.

Imamo danas bitku protiv biblijskih reči pa je tako Avram Abraham, tiganj je srpska reč a tava je srpska reč. Patrijarh Pavle nije voleo reč – blagodarim, a ovde je beogradski novinari upotrebljavaju.

Ne slažem se ovde sa nekim rečima. Moramo imati dobre lektore, upozorio je otac Radomir Rakić jedan od najboljih poznavaoca Biblije, ako ne i najbolji u Srbiji i šire.


Prvi rat parama vođen

U romanu "Put za Nikeju" autora Mile Medića, ima 102 lika. Sam autor o tome kaže:

"Najvažniji je lik arhiepiskopa Save. On je najšire razrađen i uobličen lik. Ostali značajni likovi su stranci, ljudi koji su krojili sudbinu tadašnjeg svijeta.

Među njima izdvajam lik mletačkog dužda Dandola, čoveka koji je srušio najveće carstvo na svijetu i osvojio Carigrad, koji je proširio granice katoličanstva od Rima do Carigrada, a bio je samo vješt trgovac, ili još bolje dužd svih trgovaca. Mislim da je on značajan lik svetske istorije, prvi koji je rat vodio parama. Takvi bankari danas vladaju svijetom.

Još jedan veliki, zapravo izmišljeni lik je lik moreplovca Orlanda Pjombe, pre svega humaniste, kakvi će se, mnogo kasnije, pojaviti u Evropi kao pokretači humanizma i renesnse. On je njihov prethodnik.

Slavica Đukuć | 04.04.2014. | srbin.info
Sačuvana
Angelina
Administrator
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 6361



« Odgovor #2 poslato: Avgust 20, 2012, 09:35:52 pm »

*
MILE MEDIĆ


GDE ODZVANJA NAŠA REČ, NAŠA JE I DRŽAVA

"Postoji očigledna namera da se postepeno srpski jezik svede i zatvori u granice Srbije, u ekavicu i ćirilicu! Tako bi  srpski jezik bio ono što ostane kad svak od njega uzme što hoće", upozorava pisac i urednik jezičke tribine u UKS Mile Medić
 
Na Jezičkoj tribini "Udruženja književnika Srbije" (UKS) u toku su ozbiljne rasprave o najvažnijim otvorenim pitanjima srpskog jezika. Jedno od njih je pitanje jedinstva i celovitosti srpskog jezičkog prostora. O ovoj temi, od istorijskog značaja za naš jezik i kulturu, razgovaramo sa književnikom Miletom Medićem, urednikom jezičke tribine UKS-a.

Upozoravate da su jedinstvo i celina srpskog jezičkog prostora godinama narušavani i podrivani.
 
Cepanje i otuđenje srpskog jezičkog prostora izvršeno je pod okriljem podaničke nauke srbohrvatistike i teži prema potpunom zatvaranju srpskog jezika u granice Srbije. Po tome, sve što je van Srbije, nije srpski jezik. To se dogodilo preimenovanjem srpskog jezika u druge jezike, pokušajima odbacivanja ijekavice i svođenjem srpskog jezika na ekavicu. Postoji očigledna namera da se postepeno srpski jezik svede i zatvori u granice Srbije, u ekavicu i ćirilicu. Tako bi  srpski jezik bio ono što ostane kad svak od njega uzme što hoće. Tako bi srpskom jeziku bila odsečena krila.

Kakve bi takvo raslojavanje jezika imalo posledice po srpsku kulturu i naš nacionalni identitet?
 
Bio bi to carski poklon svima koji žele da unište srpski jezik i srpski narod. Više od polovine srpskog jezičkog prostora nalazi se van granica Srbije. Tamo je upravo novoštokavski ijekavski jezički prostor koji je Vuk uzeo za osnovicu i temelj srpskog jezika. Blizu devet miliona ljudi van Srbije govori srpskim jezikom. Srpskim jezikom govori se u Hrvatskoj, BiH i u Crnoj Gori. Izgubiti taj široki jezički prostor značilo bi najveći mogući gubitak za srpski jezik i srpski narod.

Zašto se tek sada pokreće pitanje srpskog jezičkog prostora?
 
Srbohrvatistika se nerado izjašnjavala o svemu što je srpsko, pogotovo, kad je na delu cepanje srpskog jezičkog prostora, preotimanje, prisvajanje i preimenovanje u druge jezike. Ponašala se kao da se sve to dešava negde na kraju sveta, nekom drugom, tuđem, a ne srpskom jeziku.
 
Naša nova nauka o jeziku, srbistika, i srpski pisci žele da nedvosmisleno obeleže granice srpskog jezičkog prostora i nedvosmisleno odgovore na pokušaje cepanja i prisvajanja delova tog prostora u Hrvatskoj, BiH i u Crnoj Gori. To se ne sme prećutati, jer će se na taj način potvrditi nazivi koji su srpskom jeziku dali u drugim zemljama. Državne granice i nazivi tih zemalja su jedno, i podležu volji i pravu svakog naroda, ali jezik nije isto što i država. Tako je svuda u svetu, tako mora biti i kod nas, barem u srpskoj nauci o jeziku.

Mi olako praštamo svojatanje našeg jezika. Kako bi, recimo, u pomenutom slučaju reagovala Velika Britanija?
 
Kada engleski pisci i lingvisti prihvate da engleski jezik u Sjedinjenim Državama, Kanadi i Australiji nije engleski, nego američki, kanadski i australijski, tada i srpski pisci i lingvisti mogu prihvatiti da srpski jezik u Hrvatskoj, Bosni i Crnoj Gori nije srpski, nego hrvatski, bošnjački i crnogorski. Ali to Englezi nikada neće prihvatiti! Tako i za srpske pisce i srpsku nauku o jeziku postoji samo srpski jezik u Hrvatskoj, a ne hrvatski jezik, samo srpski jezik u BiH, a ne bosanski jezik, samo srpski jezik u Crnoj Gori, a ne crnogorski jezik. To treba jasno reći i čitko napisati. Da se zna šta je čije.

Ipak, o ovom problemu u Srbiji retko progovaraju čak i lingvisti?
 
Ćutanje o tome može se tumačiti kao odobravanje, pored glasnog odobravanja kojim su naši srbohrvatisti rado prihvatali sva nova imena za srpski jezik, čak i naziv BHS, skrojen u Dejtonu. To znači prepuštati drugima da čine, govore i pišu o tome šta im je volja. Ali, srbohrvatistika je mrtva i treba je sahraniti i skloniti u neslavnu prošlost srpske nauke o jeziku. Obnovljena srbistika sada ima istorijsku priliku i čast da obnovi i razvije srpsku nauku o jeziku na isključivo naučnim osnovama. U Srbiji nema više mesta za dve nauke i dva različita stava o pitanju jedinstva, celovitosti i nedeljivosti srpskog jezičkog prostora. Danas, kao i ranije, srpskim jezikom govori blizu 20 miliona ljudi. U tome je veličina, moć, bogatstvo i preimućstvo srpskog jezika. Novonastale države na jezičkom prostoru srpskog jezika zagradile su se svojim državnim granicama. Ali to je uzaludan posao. Jezik nema granica. On je s obe strane postojećih granica isti, jedan, jedinstven i srpski, bez obzira na to kako ga tamo zvali i šta s njime činili. To nisu novi i drugi jezici. To su samo novi lažni nazivi za jedan jedini srpski jezik. Od srpskog jezika tamo se nikako ne mogu napraviti novi jezici, uvođenjem novogovara u Hrvatskoj, upotrebom malo više turskih reči u Bosni, niti uvođenjem dva nova slova u Vukovu azbuku u Crnoj Gori. Nove jezike  stvaraju samo vekovi, a ne činovnici na papiru u političkim prekim sudovima srpskom jeziku. Pa i kad tako napišu presudu o ukidanju srpskog jezika, ona samu sebe ukida, jer je ne mogu napisati drukčije nego na srpskom jeziku.

Rečju, još od Bečkog dogovora Hrvati su prihvatili Vukovu reformu, i da od tada govore srpskim jezikom.
 
Tačno, 28. marta 1850. godine u Beču Ivan Kukuljević, Dimitrije Demetar, Ivan Mažuranić, Vinko Pacel, Stjepan Pejaković i Franjo Miklošić odrekli su se hrvatskog, primili srpski i potpisali to svojom rukom. Predali su im srpski jezik i potpisali svojom rukom: Vuk Stefanović Karadžić i Đuro Daničić. To niko ne može osporiti! Od 19. veka se jezik u Hrvatskoj zvao srpski, ali "i hrvatski", "ili hrvatski". U novije vreme ime srpskog jezika je nestalo, ali je srpski jezik u Hrvatskoj ostao. To dobro znaju svi, i Hrvati i Srbi. Hrvati se prave da je srpski jezik iz Hrvatske nestao, i da je u upotrebi neki drugi i drukčiji jezik. Kao da su zaboravili da su se svoga jezika odrekli i javno ga odbacili, a prihvatili i prigrlili srpski.

No, preimenovanje srpskog jezika u Hrvatski vršeno je nasilno i samovoljno.
 
Jeste, najpre odlukom Ante Pavelića i ustaške vlasti 1941. godine, drugi put takođe nasilno i samovoljno, odlukom Tuđmanove vlasti 1993. godine, bez ikakve naučne jezičke osnove i naučnog obrazloženja. Čak ni u Deklaraciji o položaju hrvatskog jezika iz 1967. godine nije naveden nijedan naučni jezički razlog za proglašenje hrvatskog jezika. Deklaracija se pozvala na socijalističko samoupravno pravo naroda da svoj jezik nazove svojim imenom — i ništa više. U svakom slučaju, reč je o samovoljnom političkom činu, a ne o istorijskim i jezičkim razlozima. Reč je o prisvajanju i preotimanju najvećeg istorijskog i kulturnog  blaga srpskog naroda. To je nasilni politički čin bez primera u svetskoj istoriji! Za nas hrvatski jezik u Hrvatskoj ne postoji, sem onog čakavskog i kajkavskog. Marin Držić i Jovan Sterija Popović, Ivan Mažuranić i Petar Petrović Njegoš, Tin Ujević i Jovan Dučić, Dinko Šimunović i Simo Matavulj, Dobriša Cesarić i Vasko Popa, Miroslav Krleža (osim "Balada Petrice Kerempuha") i Ivo Andrić, Ivan Aralica i Dobrica Ćosić — svi oni pisali su jednim istim srpskim jezikom, bez obzira na to kojoj književnosti, veri, naciji i državi pripadali. Uostalom, i američki pisci su pisci engleskog jezika: i Edgar Alan Po, i Ernest Hemingvej, i Mark Tven, i Teodor Drajzer, i svi ostali; Austrijanci Rajner Marija Rilke, Franc Kafka, Štefan Cvajg, Herman Broh, Ernst Fišer pisci su nemačkog, a ne austrijskog jezika. Nobelovac Horhe Luis Borhes je argentinski pisac španskog jezika. Nobelovac Pablo Neruda je čileanski pisac španskog jezika. Njega čak ni Pinoče nije proglašavao piscem čileanskog jezika. Nobelovac Gabrijel Garsija Markes je kolumbijski pisac portugalskog jezika. Jedino u Hrvatskoj pisci pišu na nepostojećem jeziku.

Osim što ga svojataju, srpski jezik se danas davi u bujici stranih reči.
 
Citirao bih, kao odgovor, nekoliko rečenica iz moje knjige "Zaveštanja Stefana Nemanje" za nauk, ali i kao upozorenje. "Jezik je tvrđi od svakog bedema. Kada ti neprijatelj provali sve bedeme i tvrđave, ti ne očajavaj, nego gledaj i slušaj šta je sa jezikom. Ako je jezik ostao nedirnut, ne boj se... Tamo gdje odzvanja naša riječ, gdje se još glagolja i gdje se još, kao stari zlatnik, obrće naša riječ, znaj čedo moje, da je to naša država bez obzira na to ko u njoj vlada..."


Razgovarala Biljana Živković | 14.07.2011. | Pečat
Sačuvana
Angelina
Administrator
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 6361



« Odgovor #3 poslato: Jun 13, 2016, 01:43:44 am »

*

SRBIJA RAZGOVARA: DA LI JE ĆIRILICA ZAPOSTAVLJENA


Medić: Jedan jezik je preimenovan u više jezika; Rajić: Nijedna kultura nije propala zbog promene pisma
 
U Udruženju književnika Srbije, početkom marta, počela je sa radom Jezička tribina, na kojoj se svake srede raspravlja o položaju srpskog jezika i ćirilice. Pomenimo samo neke teme: Srpski pisci i srpski jezik, Srpski jezik u svetu računara, Rasprava o ćirilici, Novi "Pravopis" Matice srpske, Identitet Crnogoraca, Kako je srpski jezik postao hrvatski, Ustavni i zakonski okvir upotrebe srpskog jezika i pisma... Na kraju Jezičke tribine biće objavljen zbornik radova sa zaključcima i proglasom Udruženja književnika Srbije o stanju srpskog jezika i merama za njegovu zaštitu.

Sporova oko srpskog jezika i ćiriličnog pisma bilo je i u Vukovo vreme, oni se nastavljaju sve do današnjih dana. U kakvom su stanju srpski jezik i ćirilica danas, razgovaramo sa Milom Medićem, urednikom Jezičke tribine UKS, i Ljubišom Rajićem, profesorom Filološkog fakulteta u Beogradu.

Politika: Posle raspada Jugoslavije nestao je srpskohrvatski jezik, a dobili smo četiri jezika: srpski, hrvatski, bosanski (bošnjački) i crnogorski. Da li je reč o lingvističkom ili političkom pitanju?

Medić: Reč je o velikoj istorijskoj promeni u srpskoj nauci o jeziku. Nauka o srpskom jeziku može se zvati samo srbistika. Na scenu je stupila nova generacija naučnika. To je istorijska promena, najveća u poslednjih 90 godina. Sada je reč o nauci, a pre je bila više politika nego nauka.

Rajić: Posle raspada Jugoslavije, srpskohrvatsko govorno područje raspalo se na četiri države i pravno je uređeno da sada postoje četiri naziva. Međutim, lingvistički posmatrano, i dalje ostaje jedan, srpskohrvatski jezik, koji ima svoje standardne varijante. I dalje ostaje, naravno, pravo svakog građana da svoj jezik nazove kako hoće. Prosto govorimo o različitim stvarima: strukturi, pravnoj normi, sociolingvističkom statusu, psihološkoj ravni identiteta jezika.

Politika: U Americi, u Australiji, na Novom Zelandu, i dalje govore engleskim jezikom, nije im palo na pamet da promene naziv jezika. Slično je i sa španskim i portugalskim govornim područjem. Srbija je, očigledno, jedinstven primer u svetu?

Medić: Kod nas je, nesumnjivo, došlo do preimenovanja jednog jezika u više jezika. To je nasilni čin koji nema nikakve osnove ni u pravu, ni u nauci. To je samoproglašenje tuđeg jezika svojim. Međutim, to nije čudno, ali je strašno sa kakvom je mirnoćom srbohrvatistika sve to prihvatala.

Rajić: Jedan jezik može da nosi više naziva, kao u našem slučaju, ali ljudi koji se definišu kao pripadnici više različitih nacija u više država mogu koristiti jedan naziv, kao u slučaju nemačkog, španskog, portugalskog, engleskog. Tako je moglo da ostane i na srpskohrvatskom govornom području, razlike su minimalne, i lingvistički posmatrano to je i dalje ostao isti jezik. Međutim, bila je politička odluka da se jeziku daju različiti nazivi kao deo procesa stvaranja posebnih nacionalnih država. Iako su tome neki lingvisti dali podršku, to nema veze sa lingvistikom.

Politika: Stiče se utisak da su oko srpskog jezika i ćirilice podeljeni i lingvisti i pisci, kao da postoje "dve škole", dva različita viđenja stvari. U čemu su te razlike?

Medić: Nema spora da je ćirilica potisnuta u našem jeziku i da je to, takođe, zaostavština srbohrvatistike koja je harala u srpskom jeziku 90 godina. Sada su se opravdano pojavile težnje da se vrati ćirilica u Srbiju kao glavno istorijsko pismo. Ali, isto tako, pojavila se i namera da se potpuno ukine latinica. To bi moglo štetiti, jer bi se time izgubila veza sa celinom srpskog jezičkog područja i sa delima napisanim latinicom u srpskom jeziku za poslednjih 150 godina. Srpski jezik ne može se zatvoriti samo u Srbiju i samo u ćirilicu.

Rajić: Reč je uglavnom o podeli na lingviste, s jedne, i relativno malobrojne lingviste i amatere, s druge strane. Neki smatraju da ćirilica treba da ostane kao jedino službeno pismo. Ja pripadam onima koji smatraju da oba pisma treba da budu ravnopravna. Postoje oni koji smatraju da se i u javnoj i privatnoj upotrebi treba ograničiti na ćirilicu, a mi koji smatramo da treba ljudima prepustiti da koriste oba pisma kako hoće. U školama bi trebalo zadržati praksu iz starih dana: jedan zadatak ćirilicom, jedan zadatak latinicom, kako bi deca izašla sposobna da pišu oba pisma, jer ako Srbin ne zna podjednako dobro da čita i piše ćirilicu i latinicu, on je, jednostavno, nepismen. Nužno je dobro znati latinicu i zbog učenja stranih jezika, upotrebe nove tehnologije, opštenja sa ostatkom sveta, posebno ukoliko hoćemo u EU. Postoji, konačno, i podela oko toga da li je ćirilica savršeno pismo ili nije.

Politika: U Srbiji, u službenoj upotrebi je srpski jezik i ćirilično pismo. U kojoj meri se ova ustavna odredba poštuje?

Rajić: U službenoj upotrebi se poštuje skoro potpuno. Ne pamtim da sam dobio neki službeni dokument a da nije napisan ćirilicom. Ali, to ne znači da se to mora poštovati u javnoj i privatnoj upotrebi. Ne sme se nametati privredi ovo ili ono pismo, privrednici će koristiti ono pismo koje njima omogućava najbolje poslovanje. Ako neko želi da potpuno dosledno sprovede ćirilicu u službenoj upotrebi, onda mora obezbediti i opremu za to i tehničke mogućnosti i obezbediti da neko kome je potreban neki dokument na latinici dobije to bez obzira šta piše u Ustavu ili zakonu. Uostalom, ćirilica nije neka posebna odlika srpskog naroda, niti se preko ćirilice može određivati njegov identitet.

Medić: Ja imam nešto drugačije mišljenje. Ustav je jasan: službeni jezik je srpski, a pismo ćirilica. Zakon o upotrebi jezika podelio je jezik na službeni i javni jezik. Jezik se ne može deliti na službeni i javni, on je jedan, jedinstven i svuda isti. To se odnosi i na ćirilicu.

Politika: Kada se prođe Knez Mihailovom ulicom, čovek se oseća kao da je u Njujorku, Parizu ili Rimu: Ćiriličnih natpisa, gotovo da nema. Može li ćirilica uopšte da se sačuva i na koji način?

Rajić: Kada se zađe u gradske četvrti u kojima stanuju ljudi doseljenici iz tih zemalja, može se naći ćirilično, kinesko, japansko i bilo koje drugo pismo. Teško je reći u ovom trenutku da li će se ćirilica sačuvati ili neće. Sigurno će, u određenoj meri, biti u povlačenju, jer ukupan razvoj, nesumnjivo, daje prednost latinici. Verovatno će biti više u upotrebi u književnosti i humanističkim naukama, ali čak i ako ćirilica nestane, neće se dogoditi nikakva katastrofa u kulturi srpskog naroda. Kineski jezik ima u upotrebi dva različita načina pisanja i preći će na latinicu, japanski ima tri načina pisanja i prelazi polako na latinicu, u Turskoj su sa arapskog pisma prešli na latinicu, u Azerbejdžanu sa ćirilice na latinicu. Nijedna kultura nije propala zbog promene pisma.

Medić: Prvi put čujem da je ćirilica nesavršeno pismo, da su sva druga, dakle, savršenija. Ne bih rekao da je to tako. Ona je naša, pa i ako je nesavršena, treba da postoji i postojaće onoliko koliko mi to budemo hteli.

Politika: Na većini televizijskih kanala, čak i onima sa nacionalnom frekvencijom, sve je više latinice. Ćirilica je na televiziji bitku već izgubila?

Rajić: Zbog tehničkih ograničenja pojedinih uređaja ne može se na svima još uvek koristiti ćirilica. Njih ne proizvodimo mi, već svetski proizvođači, i oni će proizvoditi uređaje kakvi odgovaraju svetskom tržištu. Mi smo suviše malo tržište da bi se neko nama prilagođavao. Televizijski programi se pak sve više šalju i okolnim zemljama, i ne možemo privatnim vlasnicima zakonom ograničavati njihovo legalno poslovanje time što ćemo im nametnuti da koriste ovo ili ono pismo.

Medić: To je samo još jedan primer upotrebe i zloupotrebe ćirilice i latinice.

Politika: U kojoj meri su potiskivanju ćirilice doprineli kompjuteri i mobilni telefoni koji, uglavnom, koriste latinično pismo?

Rajić: Mnogi kompjuterski programi ne prepoznaju ćirilicu. Kod mobilnih telefona, situacija je, delimice, različita. Recimo, pri slanju SMS poruka, naša slova uopšte troše više prostora, tako da se ukupna dužina poruke smanjuje. Kada mi budemo proizvodili mobilne telefone i razvijali tu tehnologiju, možemo da napravimo šta hoćemo, ali sumnjam da će "Nokija" ili "Soni" prilagođavati nama.

Medić: Za mene je to tehničko pitanje, ćirilica je bila potpuno potisnuta i bez kompjutera.

Politika: SANU, uprkos svemu, nastavlja da objavljuje — Rečnik srpskohrvatskog književnog i narodnog jezika. Kako to komentarišete?

Rajić: Jezik se nije raspao. Ne može se usred izrade jednog kapitalnog dela, kakav je taj rečnik, menjati korpus na osnovu koga se sastavlja. Jedino se može modernizovati i uzeti u obzir ono novo što je izašlo, a već je obrađeno u prethodnim tomovima. Ako govorimo o književnom i narodnom jeziku, on pokriva štokavsko govorno područje, štokavskim dijalektom govore Srbi, Hrvati, Bošnjaci i Jugosloveni. Ako bi se promenio naziv, onda to ne bi bio taj rečnik, to bi bilo nešto sasvim drugo.

Medić: Reč je o potpuno pogrešnom shvatanju srpskog jezika. Srpski jezik je i u Hrvatskoj, i u Crnoj Gori, i u Bosni. Nema tu nikakvog drugog korpusa i drugog jezika iz kojeg bi trebalo crpiti reči i građu za rečnik. Po mom mišljenju, to je poslednja posmrtna počast lažnoj nauci, čiji ucveljeni sledbenici ispaljuju poslednji počasni hitac u srpski jezik.

Politika: I Evropska unija insistira na jednom jeziku, pitanje je samo kako ga zvati. Opet se sa lingvističkog prelazi na politički teren?

Rajić: Evropska unija, u ovom trenutku, ima simultane prevodioce za tridesetak jezika. Ako bi tome dodali još četiri odavde, samo bi sebi zapetljali život. Dakle, reč je, pre svega, o ekonomiji i uštedi. U EU ne prave razliku između različitih varijanata engleskog, španskog ili nemačkog jezika, sve to smatraju jednim jezikom. Oni će nastaviti da ga nazivaju srpskohrvatskim jezikom.

Medić: Eto, iz Evrope i sveta sada nas mole i kume da jednom jeziku damo jedno ime, bilo koje, samo da ne bude srpsko.

Politika: U srpskom jeziku je sve više tuđica. Da li one zagađuju ili obogaćuju naš jezik?

Rajić: Praktično svi jezici imaju tuđice, pa ih ima i naš, i to je, sem retkih preterivanja, obogaćenje jezika, posebno što mi nemamo naše reči za mnoge tehnološke i naučne pojmove. Veoma je mali broj jezika koji se regulišu politikom jezičkog purizma, a još manji u kojima je to uspešno. Da ne govorim o čestoj sprezi nacionalizma i purizma.

Medić: Ne može se govoriti o bogaćenju jezika — tuđim smećem. Previše je toga smeća u srpskom jeziku. Srpski jezik danas bi ličio na Beograd iz kojeg pedeset godina niko ne bi odnosio i čistio smeće. Srbohrvatistika je iza sebe ostavila mnogo smeća. Predstoji nam veliko spremanje i veliko čišćenje srpskog jezika.


Zoran Radisavljević | 09.05.2011. | Politika
Sačuvana
Stranice: 1   Idi gore
  Štampaj  
 
Prebaci se na: