"Novine Beogradskog čitališta" — list posvećen stvaranju, izdavanju, čitanju...
Dobrodošli, Gost. Molim vas prijavite se ili se registrujte.
KNJIŽEVNOST « ČITAONICA « Srpski književni časopisi  « "Novine Beogradskog čitališta" — list posvećen stvaranju, izdavanju, čitanju...
Stranice: 1   Idi dole
  Štampaj  
Autor Tema: "Novine Beogradskog čitališta" — list posvećen stvaranju, izdavanju, čitanju...  (Pročitano 10174 puta)
0 članova i 1 gost pregledaju ovu temu.
Angelina
Administrator
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 6361



« poslato: Septembar 14, 2012, 10:09:59 pm »

*
Naučni časopis za teoriju i praksu bibliotekarstva


"NOVINE BEOGRADSKOG ČITALIŠTA"
 
1.
 
Pet godina pošto je Beograd postao prestonica Kneževine Srbije, 2. januara 1846. osnovano je Beogradsko čitalište, a prvi broj Novina Čitališta beogradskog pojavio se u petak 3. januara 1847. Novine su izlazile svakog petka i donosile vesti iz Srbije i sveta. Delovanje Novina je bilo od velike koristi srpskom narodu 1848. za vreme Mađarske bune. Čitalište je preko svojih Novina podržavalo srpske interese i davalo utočište srpskim izbeglicama.

Biblioteka grada Beograda je 1980. obnovila Beogradsko čitalište, a 1991. i Novine Beogradskog čitališta. Danas je pred čitaocima nova serija Novina, koja se po mnogo čemu razlikuje od prethodne dve, ali u njenoj osnovi je i dalje knjiga i sve što je vezano za knjigu, u svetlu novog vremena, novih tehnologija i ideja. Danas su Novine Beogradskog čitališta najpre list posvećen stvaranju, izdavanju, čitanju i tržištu knjiga.

2.

Da bi bar malo jasnije osvetlili vreme u kome su se Novine Čitališta beogradskog pojavile neophodno je da najpre kažemo i nekoliko reči o samom Beogradskom čitalištu. U obnovljenoj Srbiji prva javna čitaonica bila je „Srpsko čitalište u Beogradu“ („Čitalište beogradsko“) koje je na ulazu imalo natpis: „Beogradsko čitalište srpsko“. Već je primećeno da je Čitalište jedna od najstarijih ustanova srpskih.

Ideja o osnivanju Čitališta bila je formirana još 1843. godine. Urednik "Srbskih novina" Miloš Popović o tome je pisao krajem iste godine. Ali tek 30. decembra 1845. godine zalaganjem Jeliseja Vukajlovića, sekretara Uprave varoši Beograda i velikog protivnika ilirstva, zajedno sa prijateljima, najviđenijim ljudima u tadašnjoj Srbiji osnovan je odbor za osnivanje Čitališta. Članovi odbora za osnivanje Čitališta 1. januara 1846 podnose molbu Ministarstvu unutrašnjih poslova, a odbor donosi "Pravila Srbskog čitališta u Beogradu" koja su 2. januara 1846. podneta takođe na odobrenje Popečiteljstvu vnutrenjih djela koje je 9. januara 1846. dalo saglasnost. Ispod "Pravila" potpisani su: Miša Anastasijević, najbogatiji i najuticajniji čovek u Srbiji tog vremena, njegov zet Radovan P. Damjanović, pomoćnik ministra Popečiteljstvu vnutrenjih djela i ustavobranitelj, Đorđe Popadić, trgovac, Gligorije Jovanović, Milovan Spasić, upravitelj osnovnih škola, Dimitrije Danić, trgovac, Maksim Simonović, profesor Kneževskog liceja, Janać Kumanudi, trgovac, Petar Radovanović, upravitelj osnovnih škola, Pavle Ars. Popović, sekretar Sovjeta, Jelisej Vukajlović, Rista Veličković, trgovac i Jovan Minić, načelnik Kontrole. Osnivanje društva je odobreno 17. januara, a svečano otvoreno 24. februara iste godine. Tom prilikom su govorili Raja Damjanović o Čitalištu i Maksim Simonović o potrebi sloge među Srbima, bez obzira gde žive.

Čitalište je otvoreno u prisustvu najistaknutijih ljudi iz Srbije i stranih konzula. Bilo je smešteno u školskoj zgradi iznad Saborne crkve u dve sobe. Čitalište je svojim delovanjem postalo svetionik za celo Srpstvo, a po ugledu na njega širom Srbije su počela osnivanja Čitališta. U svom "Slovu pri otvoreniju Čitališta srbskog u Beogradu" Maksim Simonović između ostalog piše: "Vaša pak Gospodo ! bratska ljubov i sloga osnovala je ovo zavedenije, koje mi danas kao Srpsko-Beogradsko-Čitalište toržestveno otvaramo, zavedenije malo, mlado i nejako, kao što je obično svaka stvar u početku; al sloga i bratska ljubov od maleni stvari velike gradi kao što no veli latinska poslovica. ( ...) Lepo je istina biti kosmopolitom, to, valja, da i Srbin bude; al, kao što drugi rade, tako i on tek da najvole ono, što je njegovo, to da ponajbolje diže i pomaže, jer se on samo s onim, što je njegovo, može dičiti i ponositi (...) Čuvajmo dakle, sklanjajmo i negujmo sve, što je naše, da nam se niko od našeg stada ne izgubi, da nam ni jedan zdrav listak od našeg rasta ne otpadne. — Ljubimo i sklanjajmo svakoga, koji na srbskoj zemlji i pod srbskim nebom živi, koji ispoveda ustav, kome je nadležna vlast srpska, koji po mogućstvu srbskom napretku revnuje, i cveće za venac srbske slave bere; ljubimo takvoga i sklanjajmo ga, ma da se je on na kom mu drago kraju sveta rodio, on je sad Srbin, prirođeni Srbin, i Srbija mu je sad milo otečestvo".

3.
 
Poseban odbor sastavljen od članova društva pokrenuo je "Novine Čitališta beogradskog". Novine su izlazile dve godine, jednom u nedelji, na dva lista u formatu kvarta, od 3. januara 1847. godine do 31. decembra 1848. Pretplata na godinu je bila 1 talir, a za članove Čitališta 3 cvancika. Odbor je prve godine samostalno izdavao Novine, a druge je izdavanje Novina preuzela sama uprava Čitališta. Prvi urednik Novina je bio Pavle Ars. Popović, sekretar Sovjeta, istoričar, član Srpskog učenog društva, profesor Univerziteta i književni kritičar. Pavle Ars. Popović je 1837-8. godine sarađivao sa Teodorom Pavlovićem u Srpskom narodnom listu i vodio je polemike sa Sterijom. Uređivačka politika Novina u osnovi je pratila i zastupala političke principe Garašaninovog "Načertanija" koje je zastupalo i samo Društvo Čitališta beogradskog. Iako Društvo, kao ni Novine, nisu vodile aktivnu borbu protiv ilirske ideologije, njihov uticaj je bio znatan na politički život tadašnje Srbije, najpre u formiranju kulturnih institucija koje su sledile osnovnen ciljeve Društva. Sve što se u kulturi ondašnje Srbije događalo bilo je najpre razmotreno u Beogradskom Čitalištu.

U Novinama je dve trećine prostora bilo ispunjeno političkim vestima iz Srbije, ali i iz drugih zemalja. Ostatak prostora ispunjavale su vesti iz kulturno-prosvetne delatnosti Srbije, prevodi i oglasi. Saradnici Novina su bili Jovan St. Popović, Sima Milutinović Sarajlija, Sergije Nikolić, Milovan Spasić i drugi. Već posle mesec dana videlo se da su Novine naišle na lep prijem kod publike. U Srbiji je distribuirano 980 primeraka, a kasnije se broj pretplatnika povećao na 1115. To je bio veliki uspeh imajući u vidu da su tada "Srbske novine" imale 400 pretplatnika. Kada je u pitanju državna cenzura može se reći da su Novine bile nezavisnije nego što je to bio slučaj sa "Srbskim novinama". Praktično, urednik je imao veću slobodu u uređivanju Novina. Novine su redovno donosile obaveštenja o radu Čitališta, tačno beležile sve poklone i imena darodavaca. Dosta prostora zauzimale su vesti iz sveta, a političkim događajima iz 1848. posvećeno je dosta prostora bez obzira na cenzuru. Novine su redovno donosile i vesti o osnivanju, napretku i radu velikog broja novih Čitališta u Srbiji. Novine su imale i više redovnih rubrika: Književne vesti, Prosvetne vesti za crkvu, učitelje, nauku, hudožestvo i knjižestva, a rubriku Književnost vodio je Jovan Sterija Popović. Sterija je takođe, pod pseudonimom, vodio i rubrike Teatar i Pozorišne vesti. Iz perspektive današnjih Novina Beogradskog čitališta posebno je značajna rubrika Književne vesti, koja je donosila obaveštenja o novoizašlim knjigama, gde se one mogu kupiti i po kojoj ceni, a često su Novine skupljale i "prenumerante" (pretplatnike) za knjige koje će tek izaći. Na nov način tradicija ove rubrike je nastavljena, a može se reći da je postala i osnova, u obnovljenim Novinama 1991. godine. ...
više » » »  

Staniša Nešić, urednik Novina Beogradskog čitališta
Sačuvana
Angelina
Administrator
*****
Van mreže Van mreže

Poruke: 6361



« Odgovor #1 poslato: Septembar 14, 2012, 10:56:12 pm »

*
Biblioteka grada Beograda


20 godina "NOVINA BEOGRADSKOG ČITALIŠTA"
 
Prvo srpsko Čitalište je osnovano 14. januara 1842. u Irigu. Pet godina pošto je Beograd postao prestonica Kneževine Srbije, 2. januara 1846. osnovano je Beogradsko čitalište, prvi broj Novina Čitališta beogradskog pojavio se u petak 3. januara 1847. Novine čitališta beogradskog su prvi i najstrariji list u Srbiji.
 
Sledeći tu tradiciju Biblioteka grada Beograda je 1980. obnovila Beogradsko čitalište, a 1991. i Novine Beogradskog čitališta. Prvi broj obnovljenog lista izašao je za sajam knjiga 1991. godine. Obnavljanje lista blagoslovio je njegova svetost patrijarh srpski Pavle na promociji. Do 2011. izašlo je 96 brojeva i list je stekao veliki ugled u kulturnoj javnosti. U listu je sarađivalo preko 1000 stalnih saradnika, među njima i najuglednija imena naše kulture. List je objavio 10 tematskih brojeva (100 godina od rođenja Desanke Maksimović, Osam vekova Hilandara, Nikola Tesla, Milutin Bojić, Miloš Crnjanski, Sto godina SKZ, Ivo Andrić, Jovanu Dučić, Srpska književnos na KiM, Hilandarska biblioteka). Objavljena je bibliografija Novina, reprint izdanje Novine čitališta beobradskog 1846—1847 i DVD Novine Beogradskog čitališta 1991-2011, povodom 20 godina izlaženja lista.
 
Danas su Novine Beogradskog čitališta najpre list posvećen javnim bibliotekama, stvaranju, izdavanju, čitanju i tržištu knjiga.
 
Novina Beogradskog čitališta su danas najznačajniji vodič za rad javnih biblioteka u oblasti čitanja, anotiranja i nabavke knjiga, za saradnju sa izdavačima, institucijama kulture i markntiško predstavljanje rada javnih biblioteka i srpske knjige u svetu.
 
Novine Beogradskog čitališta u osnovi pokrivaju sva ona područja kojima se list ovakvog tipa bavi, a to je, pre svega, biblioteka, knjiga i njeno okruženje (biblioteke, izdavači, pisci, knjižari, čitaoci, knjiga u medijima, knjiga i institucije kulture, književno i kulturno nasleđe, knjiga u novim tehnologijama i drugo). U svakom broju list standardno ima tri bloka: prvi pokriva nabrojane teme, drugi je Izlog novih knjiga (anotirana bibliografija preko 100 novih naslova u svakom broju), a treći blok je namenjen oglašavanju izdavača i svih onih koji na bilo koji način imaju dodirnih tačaka sa bibliotekom, knjigom i čitanjem.
 
Pored ovih standardnih blokova list u svakom broju ima priloge koji pokrivaju sledeće teme: Biblioteke (fondovi, rad sa čitaocima, kulturni programi, nabavka, biblioteke i nove tehnologije, projekti, biblioteke i izdavači, pisci, čitaoci). Tržište knjiga (analize ciljnih grupa u prodaji knjiga, knjige za decu, udžbenička literatura, učešće i uloga biblioteka na tržištu knjiga, odnosi između opšte kulture, čitanja i standarda u formiranju tržišta knjiga, uloga izdavača, najskuplje i najjeftinije knjige i kako do njih doći u tržišnim uslovima, i drugo). Izdavači, pisci i čitaoci (komunikacija, odnosi i problemi među ovim kategorijama). Knjiga i marketing (marketing u proizvodnji, predstavljanju i prodaji knjiga, marketing u funkciji popularizacije knjige i čitanja, ostali vidovi marketinškog pristupa knjizi). List kontinuirano prati rad Sekretarijata za kulturu grada Beograda kada je u pitanju knjiga i njeno okruženje (biblioteke, kapitalna izdanja, otkup, vesti o književnim događajima koje Sekretarijat u okviru svojih delatnosti realizuje, planovi, programi i drugo). Tematski blokovi i tematski brojevi (detaljna obrada pojedinih tema vezanih za sve one oblasti koje su od značaja za biblioteke i knjigu, obrazovanje i kulturu uopšte) i tematski brojevi (o aktuelnim godišnjicama naše kulture i književnosti, o kulturnom nasleđu srpskog naroda).
 
List redovno izlazi 4 do 6 puta godišnje u dva oblika; kao standardno štampano izdanje i kao WEB izdanje. WEB izdanje ima kulturnu misiju od kapitalnog značaja za srpske javne biblioteke, književnost i kulturu u evropskom kontekstu.

 
Staniša Nešić | Novine Beogradskog čitališta | Broj 46—49 | Oktobar—Decembar 2011.
Sačuvana
Stranice: 1   Idi gore
  Štampaj  
 
Prebaci se na: